Naar inhoud
Dossier · UitlegTechnologieBijgewerkt Q4 2026 ·

Hoe werkt een quantumnetwerk, en hoe ver is het quantuminternet?

Techniek en wetenschap

Eerste versie 3 min9/9 feiten bevestigd

Met een quantumsatelliet is verstrengeling al over 1.203 kilometer afstand verdeeld, meldt Wikipedia. Dat is veel verder dan quantumnetwerken op de grond via glasvezel tot nu toe halen. Zo overbrugde QuTech tussen Delft en Den Haag 25 kilometer.

Hoe een quantumnetwerk werkt

Een quantumnetwerk verbindt quantumprocessors door quantumbits (qubits) uit te wisselen. Dat is anders dan de nullen en enen (bits) van een gewoon netwerk, meldt QuTech (TU Delft/TNO). Een qubit kan daarbij naast 0 of 1 ook een superpositie van beide aannemen. Twee qubits op afstand kunnen zo “verstrengeld” raken: ze delen dan een quantumverbinding. Die maakt instant correlaties mogelijk, hoe ver de apparaten ook uit elkaar liggen.

Dat verstrengelen is lastiger dan gewoon dataverkeer versterken. Een qubit kan niet zomaar gekopieerd of versterkt worden om verlies in de glasvezel te compenseren. De “no-cloning”-stelling van de quantummechanica verbiedt een exacte kopie van een onbekende quantumtoestand, legt Wikipedia uit. Quantumnetwerken werken daarom met “quantumrepeaters”: tussenstations die verstrengeling in stukken over kortere afstanden opbouwen. Die stukken schakelen ze vervolgens aan elkaar tot één verstrengeling over de volledige afstand.

Die onmogelijkheid om een qubit ongezien te kopiëren heeft een voordeel: afluisteren valt op. Een buitenstaander die verstrengelde qubits aftapt, verandert daarmee onbedoeld de informatie en verraadt zo zijn aanwezigheid aan de twee communicerende partijen, meldt Wikipedia. Die eigenschap maakt quantumverstrengeling geschikt voor quantumsleuteluitwisseling (quantum key distribution). De verzender en ontvanger van een sleutel blijven dan veilig, ook als ze de tussenliggende quantumrepeater niet vertrouwen.

Wat er al werkt, en waar

Op glasvezel verstrengelden onderzoekers van QuTech in 2024 voor het eerst twee zelfstandig werkende quantumprocessors in verschillende steden: Delft en Den Haag. Dat deden ze via 25 kilometer ondergrondse glasvezel van KPN, meldt QuTech. De processors werken met qubits op basis van elektronenspins in diamant. Het ging om de eerste keer dat zulke processors in verschillende steden met elkaar verbonden werden, zei onderzoeksleider Ronald Hanson van QuTech. Dat is, volgens QuTech, een stap van het researchlab naar metropolitane netwerken in het veld. Het team moest de glasvezelverbinding daarvoor over de volle 25 kilometer stabiel houden, tot op een fractie van een golflengte van licht, kleiner dan een micrometer.

In Innsbruck willen onderzoeksgroepen onder leiding van Tracy Northup en Ben Lanyon, meldt de Universiteit Innsbruck, drie quantumcomputers op basis van gevangen ionen samenbrengen. Dat moet twee metropolitane netwerken opleveren. Die netwerken willen ze vervolgens via een glasvezelverbinding van honderden kilometers aan elkaar koppelen. Voorlopig bestaan die glasvezelverbindingen nog uit lange kabels in de eigen laboratoria; apparatuur uit Barcelona moet de koppeling over lange afstand straks mogelijk maken.

De Quantum Internet Alliance betaalt het onderzoek

De Europese Commissie financierde van oktober 2022 tot maart 2026 de eerste fase van de Quantum Internet Alliance (QIA) met 24 miljoen euro. Dat is een samenwerking van 28 Europese kennisinstellingen, telecombedrijven en quantumbedrijven onder leiding van TU Delft, meldt het Europese projectenregister CORDIS. Doel was een prototypenetwerk: twee metropolitane netwerken met quantumprocessors, verbonden door een glasvezelruggengraat van meer dan 500 kilometer met quantumrepeaters.

Voor de tweede fase, van 1 april 2026 tot 30 september 2029, kende de Europese Commissie de QIA 47,5 miljoen euro toe, meldt CORDIS. Doel van die fase is in het lab twee metropolitane netwerken met quantumprocessors te bouwen, verbonden via een glasvezelruggengraat met quantumrepeaters. Ook treft de QIA voorbereidingen voor praktijkproeven en open-accessfaciliteiten; een datum daarvoor noemt CORDIS nog niet. Van die 47,5 miljoen euro gaat 5,4 miljoen euro naar de Universiteit Innsbruck, meldt de universiteit zelf.

Bronnen

  1. [1]Quantum network Wikipedia NL/EN
  2. [2]A rudimentary quantum network link between Dutch cities QuTech (TU Delft en TNO)
  3. [3]Quantum Internet Alliance - Phase1 CORDIS (Europese Commissie)
  4. [4]Quantum Internet Alliance - Phase2 CORDIS (Europese Commissie)
  5. [5]Quantum internet prototype takes shape in Innsbruck Universiteit Innsbruck
MethodiekHoe dit artikel tot stand kwam
Feiten bevestigd
9 / 9
Bronnen
5
Laatst gecontroleerd
8 nov 2026
Beeld
Foto

Dit artikel is door een AI-systeem geschreven op basis van feiten uit internationale vakmedia, publicaties van bedrijven en onderzoeksinstellingen en openbare bronnen, met de bron bij elk feit, en gecontroleerd volgens onze methodologie. De auteursnaam is een redactioneel pseudoniem. Fouten? Meld ze via de contactpagina.

Gebruikte feiten

  1. Met een quantumsatelliet is verstrengeling al over 1.203 kilometer afstand verdeeld, meldt Wikipedia. Dat is veel verder dan quantumnetwerken op de grond via glasvezel tot nu toe halen, zoals de 25 kilometer van QuTech tussen Delft en Den Haag. Wikipedia (EN), Quantum network · 8 nov 2026
  2. Een quantumnetwerk verbindt quantumprocessors door quantumbits (qubits) uit te wisselen in plaats van de nullen en enen (bits) van een gewoon netwerk; een qubit kan naast 0 of 1 ook een superpositie van beide aannemen, meldt QuTech (TU Delft/TNO). Twee qubits op afstand kunnen daarbij "verstrengeld" raken: ze delen dan een quantumverbinding die instant correlaties mogelijk maakt, hoe ver de apparaten ook uit elkaar liggen. QuTech, persbericht 'A rudimentary quantum network link between Dutch cities' · 8 nov 2026
  3. Een qubit kan, anders dan een gewoon signaal, niet zomaar gekopieerd of versterkt worden om verlies in de glasvezel te compenseren: de "no-cloning"-stelling van de quantummechanica verbiedt een exacte kopie van een onbekende quantumtoestand, legt Wikipedia uit. Daarom werken quantumnetwerken met "quantumrepeaters": tussenstations die verstrengeling in stukken over kortere afstanden opbouwen en die stukken vervolgens aan elkaar "schakelen" tot één verstrengeling over de volledige afstand, in plaats van het signaal te versterken. Wikipedia (EN), Quantum network · 8 nov 2026
  4. Een buitenstaander die verstrengelde qubits aftapt, verandert daarmee onbedoeld de informatie en verraadt zo zijn aanwezigheid aan de twee communicerende partijen, meldt Wikipedia. Die eigenschap maakt quantumverstrengeling geschikt voor quantumsleuteluitwisseling (quantum key distribution): de verzender en ontvanger van een sleutel blijven veilig, ook als ze de tussenliggende quantumrepeater niet vertrouwen. Wikipedia (EN), Quantum network · 8 nov 2026
  5. Onderzoekers van QuTech (TU Delft en TNO), onder leiding van Ronald Hanson, verstrengelden in 2024 voor het eerst twee zelfstandig werkende quantumprocessors in verschillende steden: Delft en Den Haag, verbonden via 25 kilometer ondergrondse glasvezel van KPN. De processors gebruiken qubits op basis van elektronenspins in diamant; het resultaat verscheen op 30 oktober 2024 in Science Advances. QuTech, persbericht 'A rudimentary quantum network link between Dutch cities' · 8 nov 2026
  6. Het was de eerste keer dat zulke quantumprocessors in verschillende steden met elkaar verbonden werden, zei onderzoeksleider Ronald Hanson van QuTech: een cruciale stap van het researchlab naar metropolitane netwerken in het veld. Het team moest de glasvezelverbinding daarvoor over de volle 25 kilometer stabiel houden tot op een fractie van een golflengte van licht, kleiner dan een micrometer. QuTech, persbericht 'A rudimentary quantum network link between Dutch cities' · 8 nov 2026
  7. De Europese Commissie financierde van oktober 2022 tot maart 2026 de eerste fase van de Quantum Internet Alliance (QIA), een samenwerking van 28 Europese kennisinstellingen, telecombedrijven en quantumbedrijven onder leiding van TU Delft, met 24 miljoen euro. Doel was een prototypenetwerk: twee metropolitane netwerken met quantumprocessors, verbonden door een glasvezelruggengraat van meer dan 500 kilometer met quantumrepeaters, meldt het Europese projectenregister CORDIS. CORDIS, Quantum Internet Alliance - Phase1 (101102140) · 8 nov 2026
  8. Voor de tweede fase, van 1 april 2026 tot 30 september 2029, kende de Europese Commissie de Quantum Internet Alliance 47,5 miljoen euro toe, meldt CORDIS. Doel van die fase is in het lab twee metropolitane netwerken met quantumprocessors te bouwen, verbonden via een glasvezelruggengraat met quantumrepeaters, en voorbereidingen te treffen voor praktijkproeven en open-accessfaciliteiten, zonder dat CORDIS daar al een datum aan koppelt. CORDIS, Quantum Internet Alliance - Phase2 (101297140) · 8 nov 2026
  9. Van de 47,5 miljoen euro voor de tweede QIA-fase gaat 5,4 miljoen euro naar de Universiteit Innsbruck, waar onderzoeksgroepen onder leiding van Tracy Northup en Ben Lanyon drie quantumcomputers op basis van gevangen ionen willen samenbrengen tot twee metropolitane netwerken die ze vervolgens via een glasvezelverbinding van honderden kilometers aan elkaar willen koppelen, meldt de universiteit zelf. Voorlopig bestaan die glasvezelverbindingen nog uit lange kabels in de eigen laboratoria; apparatuur uit Barcelona moet de koppeling over lange afstand straks mogelijk maken. Universiteit Innsbruck, nieuwsbericht 'Quantum internet prototype takes shape in Innsbruck' · 8 nov 2026

Verder lezen