IQM wil Europese qubit-foundries en DARPA-achtige bestelcontracten vóór de EU Quantum Act

Het Fins-Duitse quantumbedrijf IQM publiceerde op 3 november 2026 een manifest, “Quantum Is Europe’s Second Chance”. Daarin pleit het voor toegewijde industriële qubit-foundries en verpakkingsfaciliteiten in de EU, tegen de jaren 2030. IQM vraagt ook om bestelcontracten op basis van mijlpalen. Dat moet naar het voorbeeld van het Amerikaanse DARPA-programma Quantum Benchmarking Initiative. Het bedrijf doet die oproep vlak voordat de Europese Commissie de EU Quantum Act voorstelt. Die wet moet onderzoek, industriële opschaling en bevoorradingszekerheid van quantumtechnologie regelen.

Meer dan foundries alleen

Naast foundries en bestelcontracten vraagt IQM in het manifest om een “Scale-up Europe Fund”. Dat fonds moet durfkapitaal leveren in de late fase, de stap van prototype naar productie. Het bedrijf wil ook snellere goedkeuring van staatssteun voor quantumprojecten: vier tot zes maanden, met Singapore als voorbeeld. Nu duurt die goedkeuring twaalf maanden of meer. Verder pleit IQM voor de status “first-of-a-kind” voor quantum-cleanrooms binnen de Chips Act 2.0. Die status moet cleanrooms sneller aan financiering helpen.

De cijfers achter de oproep

IQM onderbouwt de oproep met cijfers van onderzoeksinstituut ECIPE. Europese quantumbedrijven haalden tot en met 2024 ongeveer 12 procent van het wereldwijde durfkapitaal in de sector op. Amerikaanse bedrijven kregen 44 procent. Daar staat ruim 10 miljard dollar publiek geld tegenover, dat EU-overheden samen al in quantumtechnologie stopten. Dat bedrag bestaat uit het miljard euro van het EU Quantum Flagship plus bijdragen van lidstaten. Volgens IQM zit de kloof dus niet bij publieke investeringen, maar bij het private kapitaal. Dat kapitaal hebben bedrijven nodig om van laboratoriumopstelling naar fabriek te gaan.

Wat de EU Quantum Act moet worden

De Europese Commissie bevestigt op haar eigen website dat de Quantum Act in 2026 wordt verwacht. De wet moet een aanvulling worden op de Chips Act, het supercomputernetwerk EuroHPC en het satellietprogramma Iris². Een openbare consultatie, waarin belanghebbenden als IQM hun wensen konden indienen, liep tot 15 december 2025.

IQM zelf is een van de grotere Europese spelers in supraleidende quantumcomputers, met vestigingen in Finland en Duitsland. De volgende stap ligt bij de Europese Commissie. Pas bij haar wetsvoorstel voor de Quantum Act wordt duidelijk of de foundries en bestelcontracten van IQM daarin terugkomen.